صائن الدين على بن تركه

مقدمهء مصحح 89

شرح نظم الدر ( شرح قصيده تائيه ابن فارض ) ( فارسى )

8 - 3 . أسرار الصلاة ( فارسى ) : در بيان رموز و اسرار نماز به شيوهء عرفانى همراه با تأويلات حروفى و احصائى ، كه در آن به مسائلى مانند طهارت و انواع آن ، ماهيت نماز ، اركان نماز و اختلاف نظر فرقه‌هاى اهل سنّت در كمّيت آن ، نماز در حضر و سفر ، اركان قولى ، اوقات ، شرائط و سنن نماز پرداخته است . تأليف اين رساله در سال 828 در يزد به پايان رسيده است . 8 - 4 . إصباح الأنوار : هيچ يك از فهرستهايى كه به معرفى آثار صائن الدين پرداخته‌اند ، به اين كتاب اشاره‌اى نكرده‌اند ؛ اما خود او بكرّات از آن نام مىبرد ، از جمله در رسالهء تحفهء علائيه « 1 » . از عبارتى كه در رسالهء اعتقادات است ، چنين بر مىآيد كه كتاب إصباح در زمان نگارش اعتقادات ناتمام بوده است : « . . . تحقيق اين سخنان ، از اصول شرحى حروفى فهم شود . در كتاب إصباح چندى از آن روشن شده ، وفّقنا اللّه لإتمامه » . « 2 » 8 - 5 . اصطلاحات صوفيه ( عربى ) : اين رساله به ترتيب الفبايى تدوين شده است . 8 - 6 . أطوار ثلاثه ( فارسى ) : در شرح سه طور صوفيه يعنى طور محققان ، طور ابرار و طور اخيار . اين رساله در يك مقدمه و سه اصل تنظيم شده است : مقدمه در بيان منشأ اطوار سه‌گانه ؛ اصل اول در مرتبهء اهل تحقيق ؛ اصل دوم در بيان حقايق به طريق محيى الدين بن عربى ؛ اصل سوم در بيان نشأت عنصرى انسانى . تاريخ تأليف اين رساله ، سال 828 هجرى است . 8 - 7 . اعتقاد يا اعتقاديه ( فارسى ) : رسالهء كوچكى است در اعتقادات وى كه مىگويد اگر در جوانى بر امتثال فرمودهء « تعلّموا حتّى السّحر » علمى چند كه خلاف تسنن باشد ، خوض كرده يا چيزى از سخنان مشايخ صوفيه نوشته است ، از سر اعتقاد نبوده و صورت تفنن داشته است . 8 - 8 . اعتقادات يا معتقدات ( فارسى ) : در رسالهء اعتقاد ، از اين رساله به عنوان رسالهء عقيده نام مىبرد كه مصدّر به آيهء كريمهء إِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ وَ اشْهَدُوا أَنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ

--> ( 1 ) . چهارده رساله ، ص 165 . ( 2 ) . همان ، ص 251 ؛ و نيز نگاه كنيد به : ص 232 ، 252 ، 254 .